İstanbul’daki şiddetli yağış iklim değişikliği ve kentleşme tartışmasını yeniden açtı

Şiddetli yağmur gece saatlerinde İstanbul'da otoparkları ve yolları göle çevirdi. Ekipler hızla devreye girip su tahliyesi yaptı, mahsur kalan vatandaşlar da kurtarıldı. İklim değişikliği ile kentleşme arasındaki ilişki, su baskınlarına neden olan şiddetli yağışlarla yeniden tartışılmaya başlandı.

Üsküdar Üniversitesi'nde Çevre Sağlığı Program Başkanı olan bir akademisyen, yağışların nedenlerini ve mevcut altyapının yeterliliğini değerlendirdi. Akademisyene göre İstanbul'daki hava durumu iklim değişikliğinden bağımsız ele alınamaz. Dünya genelinde sıcaklıklar arttıkça atmosferin nem taşıma kapasitesi de yükseliyor; uygun meteorolojik koşullarda bu durum daha şiddetli yağışlara neden olabiliyor. Aşırı yağışlar yalnızca İstanbul'a özgü değil; Akdeniz Havzası'nda da geçmiş yıllarda benzer olaylar yaşandı.

Sel sularından son anda kurtulan bir kişi, yağışın başlangıçta sıradan bir yağmur sanıldığını, ardından arttığını anlattı. Kaldırım taşlarının önce görünmez olduğunu, kapıları kapatıp masaları arkasına yerleştirdiklerini söyledi. Elektronik ürünler üst kata taşındı, ancak kapı açılınca içeri su doldu. Üst komşuya sığınanlar geceyi korku ve panik içinde geçirdi; sabah saatlerinde ekipler onlara ulaştı.

Akademisyen, su baskınlarının yağış miktarıyla tek başına açıklanamayacağını belirterek yanlış kentleşme politikalarının afetin etkisini büyüttüğünü söyledi. İstanbul'un altyapısını aşırı yağışlara karşı yetersiz bulan akademisyen, drenaj sistemlerinin değişen iklim koşulları gözetilerek yeniden değerlendirilmesini istedi.

Taşkın riskini düşürmek için riskli bölgelerin saptanmasını ve dere yataklarının korunmasını da gerekli gördü. Doğa temelli çözümler arasında yeşil çatıları, yağmur suyu depolama sistemlerini ve suyu geçirebilen zeminleri sayan akademisyen, bunların yaygınlaşması gerektiğini söyledi. Hedef, yağmuru kentten uzaklaştırmaktan çok düştüğü yerde tutup kontrollü biçimde yönetmek olmalı.

Kuraklık ve selin aynı bölgede yaşanabileceğini, iklim değişikliğinin yağış rejimini de etkilediğini söyledi. Sel sularının kirleticileri taşıyarak su kaynaklarının kirlenmesine yol açabileceğini de belirtti. Şebekedeki içme suyunun güvenliğinin sel ardından kontrol edilmesini, ayrıca su kalitesinin analiz edilmesini istedi.